مسمومیت غذایی

به طور کلی مسمومیت ها به چهار گروه تقسیم می شوند:

1. مسمومیت غذایی: این نوع مسمومیت با مصرف غذا یا نوشیدنی آلوده به ویروس، سموم، باکتری یا مواد شیمیایی ایجاد می شود.
2. مسمومیت دارویی و شیمیایی: این نوع مسمومیت در اثر مصرف بیش از حد داروها، یا تماس با مواد شیمیایی سمی ایجاد می شود.
3. مسمومیت تنفسی: نوع دیگر مسمومیت یعنی مسمومیت تنفسی در اثر استنشاق گازهای سمی مثل دود، آمونیاک، منوکسیدکربن، مواد شیمیایی صنعتی و… ایجاد می شود.
4. مسمومیت پوستی و تزریقی: مسمومیت پوستی از طریق تماس پوست با مواد شیمیایی سمی، سموم، مواد مخدر، نیش حیوانات و… ایجاد می شود.

با مرکز علمی آموزشی و پژوهشی ایرانیان ملل همراه باشید.

مسمومیت غذایی چیست؟

مسمومیت غذایی یک اصطلاح عام برای توصیف تمام بیماری های ناشی از غذا است. در واقع مسمومیت غذایی به معنای بیماری به طور خاص ناشی از سم موجود در غذا است. مسمومیت غذایی نوعی بیماری ناشی از غذا است.

مسمومیت غذایی یکی از شایع ترین مسمومیت ها است که در اثر مصرف غذا یا نوشیدنی آلوده ایجاد می شود. این نوع مسمومیت برای هر فردی ممکن است به صورت شدید یا خفیف اتفاق بیفتد. برخی افراد گمان می کنند مسمومیت برای افراد با بدن های ضعیف و بیمار پیش می آید، اما به طور تقریبا برابر همه ی افراد حداقل یک بار در طول عمر خود دچار مسمومیت غذایی شده اند.

علائم اصلی مسمومیت غذایی

برخی از مهم ترین و اصلی ترین علائم مسمومیت غذایی عبارتند از:

• اسهال
• تهوع
• استفراغ
• سردرد و سرگیجه
• تب و لرز
• درد شکم
• گرفتگی معده
• تاری یا دوبینی
• مشکلات بلع
• ضعف

دلایل مسمومیت غذایی

مسمومیت های غذایی اکثرا به 3 دلیل ایجاد می شوند:

1. باکتری ها: باکتری ها شایع ترین علت ایجاد مسمومیت غذایی هستند. باکتری هایی مثل لیستریا و سالمونلا از باکتری های خطرناک هستند. و باکتری بوتولیسم بسیار خطرناک و کشنده است.
2. انگل ها: انگل ها به اندازه باکتری ها باعث ایجاد مسمومیت غذایی نمی شوند. توکسوپلاسما، انگلی است که باعث مسمومیت غذایی می شود.
3. ویروس ها: یکی دیگر از علت های ایجاد مسمومیت غذایی ویروس ها هستند. نورو ویروس همه ساله افراد زیادی را آلوده و بیمار می کند و در موارد بسیار کمی این ویروس باعث مرگ افراد می شود. ویروس هپاتیت A یکی از ویروس های خطرناکی است که می تواند از طریق غذا انتقال پیدا کند.

افراد در معرض خطر مسمومیت غذایی

همه افراد ممکن است به این نوع مسمومیت دچار شوند اما برخی افراد حساسیت بیشتری به مسمومیت غذایی دارند:

• کودکان: کودکان خردسال سیستم ایمنی ضعیف تری دارند.
• زنان باردار: برخی باکتری ها مانند لیستریا ممکن است به جنین آسیب برسانند.
• افراد مسن: با افزایش سن، سیستم ایمنی ضعیف تر می شود.
• افراد با بیماری های زمینه ای: افرادی که بیماری هایی مانند دیابت، بیماری های کلیوی، یا نقص ایمنی دارند.

پیشگیری از مسمومیت غذایی چگونه است؟

بهترین راه برای پیشگیری از مسمومیت های غذایی، آماده کردن غذاها به روش سالم و بهداشتی است. برخی غذاها در فرایند تولید و بسته بندی آلوده می شوند، اگر این مواد به طور کامل پخته نشوند یا خام مصرف شوند، مسمومیت غذایی ایجاد می کنند.

برخی از راهکارهای پیشگیری از مسمومیت غذایی:

• قبل از درست کردن و خوردن غذا، دست ها را بشویید.
• ظروف آشپزخانه را به خوبی بشویید.
• یخچال خود را تمیز کنید.
• غذای کپک زده را دور بریزید.
• غذاها را به درستی بسته بندی و نگهداری کنید.
• میوه ها و سبزیجات را کاملا ضدعفونی کنید.
• گوشت یا ماهی را خام یا نیم پز نخورید.
• غذاهای خام و پخته را جدا از هم قرار دهید.
• هنگام خرید محصولات غذایی به تاریخ انقضای آن توجه کنید.
• از خرید مواد غذایی در قوطی، ظروف و یا بسته بندی های متورم، دارای نشتی یا آسیب دیده خودداری کنید.
• قبل از نگهداری غذاهای پخته شده در یخچال، صبر کنید تا غذا هم دما با محیط شود.
• مواد غذایی را با درب، فویل آلمینیومی یا بسته بندی پلاستیکی بپوشانید و سپس در یخچال نگه دارید.

برای مطالعه مقاله مسمومیت غذایی و سایر مسمومیت ها (دارویی، تنفسی و پوستی) به قسمت مقالات سایت مرکز علمی آموزشی و پژوهشی ایرانیان ملل مراجعه نمایید.