دستگاه دیالیز
پیش از این که به سوالاتی همچون دستگاه دیالیز چیست و چه کاربردی دارد بپردازیم، در ابتدا به این سوال که دیالیز چیست، پاسخ می دهیم چرا که ممکن است برخی افراد از آن اطلاعات زیادی نداشته باشند.
دیالیز (Dialysis)
دیالیز به فرایندی گفته می شود که، مواد زائد و سموم از خون جداسازی و خون بدن فرد تصفیه می شود.
این عمل برای افرادی الزامی است که از عملکرد کلیه های خود محروم هستند و در واقع جایگزین کلیه ها است.
دیالیز، یکی از روش های حیاتی درمانی است که با توجه به شرایط بیمار و نظر پزشک، به طور منظم باید انجام گیرد.
این روش توسط دستگاه دیالیز انجام می گیرد. به این صورت که خون بیمار، به ماشین دیالیز متصل می شود. دستگاه دیالیز با فیلترهای خاصی که دارد، مواد زائد، سموم و اضافات را از خون جدا می کند و خون پاک را به بدن باز می گرداند.
به طور کلی سه نوع دیالیز وجود دارد:
- همودیالیز (Hemodialysis): متداول ترین نوع دیالیز است که از طریق کلیه ی مصنوعی، مواد زائد و مایعات اضافی دفع می شود.
- دیالیز صفاقی (Peritoneal Dialysis): در دیالیز صفاقی، کاتتر صفاقی در شکم قرار داده می شود و مواد زائد را خارج می کند.
- درمان جایگزینی کلیوی پیوسته (CRRT): روش CRRT برای افرادی که نارسایی حاد کلیوی دارند مورد استفاده قرار می گیرد.
همه ی انواع دیالیز، خون را تصفیه می کنند و هر کدام از این روش ها دارای مزایا و معایبی هستند. انتخاب هر کدام از این موارد به عواملی مانند وضیعت بیمار، در دسترس بودن، هزینه ی آن و نظر پزشک متخصص بستگی دارد.
با توجه به زمان بر و پرهزینه بودن دیالیز، همه ی افراد تمایل به انجام آن ندارند. از آنجایی که دیالیز به افرادی که علاوه بر مشکلات کلیوی حاد، دارای بیماری های دیگری نیز هستند، کمکی نمی کند، معمولا این روش را انتخاب نمی کنند.
گزینه دیگری که پزشک متخصص ممکن است برای برخی افراد تایید کند، پیوند کلیه است. در صورت صلاحدید پزشک، پیوند کلیه انجام می گیرد و این روش، یک درمان بلند مدت است.
برای اطلاعات بیشتر می توانید به مقاله ی مراحل انجام دیالیز مراجعه نمایید.
دستگاه دیالیز چیست؟
در حالت طبیعی، کلیه ها مسئول تصفیه کردن خون هستند. کلیه ها مواد مضر و مایعات اضافی را از خون دریافت و با تبدیل آن به ادرار، آن ها را از بدن خارج می کنند. دیالیز برای افرادی که کلیه ی آن ها این قابلیت را ندارد، انجام می شود.
دستگاه دیالیز، به گونه ای طراحی شده که مواد سمی مانند اوره و آمونیاک و… را از خون جدا می کند. این روش در واقع نجات دهنده ی بیماران کلیوی است که هنگام نارسایی کلیه ها، عمل پاکسازی خون را بر عهده می گیرد. این روش ممکن است برای بیمار، دائمی یا موقتی باشد.
دیالیز نارسایی کلیوی را درمان نمی کند، اما وظایف و مسئولیت های طبیعی کلیه را انجام می دهد و به افزایش طول عمر فرد کمک می کند.
انجام ندادن دیالیز، به از دست دادن کلیه ها منجرمی شود.
کاربرد دستگاه دیالیز
دیالیز در روند درمان و بهبودی طیف وسیعی از بیماری ها و مشکلات کلیوی کاربرد دارد.
موارد کاربرد دستگاه دیالیز:
- کنترل عوارض نارسایی کلیوی
- افتادگی کلیه ها
- نارسایی حاد کلیوی
- بیماری همولیتیک اورمیک (HUS)
- سندرم گوودپاستور (Goodpasture syndrome)
- بیماری فابر (Fabry disease)
- مسمومیت شدید با سموم
مزایای استفاده از دستگاه دیالیز
- کاهش احتمال مرگ
- افزایش طول عمر
- کنترل فشار خون
- کنترل گرفتگی های عضلانی
- جذب بهتر کلسیم
- رژیم های غذایی ساده تر
معایب استفاده از دستگاه دیالیز
دیالیز روش درمانی و حیاتی برای بیمارانی است که کلیه ی آن ها به طور کامل یا بخشی از فعالیت ها را انجام نمی دهد. اما این روش گاهی ممکن است عوارضی داشته باشد. لازم به ذکر است که در کنار عوارض و معایب احتمالی دیالیز، از مزایای بسیار زیاد آن نمی توان چشم پوشی کرد.
خطرات احتمالی دیالیز مثل:
- عفونت (به دلیل ورود مداوم سوزن و لوله به بدن)
- خونریزی
- کم خونی (نداشتن گلبول های قرمز کافی)
- تنگی و گرفتگی رگ
- ورود هوا به درون لوله های خون
- آمبولی (ترشح خون در دیالیز)
- ترومبوز (لخته خون در رگ ها)
- اختلالات الکترولیتی
- افزایش یا کاهش فشار خون
- افزایش سطح پتاسیم خون
- نارسایی و مشکلات قلبی
- پریکاردیت یا التهاب غشای اطراف قلب
- باکتریمی (وجود باکتری در جریان خون)
- ضربان قلب نامنظم
- تغییرات روحی و روانی
- قند خون بالا به دلیل دکسترو
- ضعف عمومی (عضلات بدن)
- اختلالات خواب
- تهوع و سردرد
- لرز
- تحریک دستگاه عصبی
- افزایش وزن
- وابستگی به سیستم
- مصرف شدید آب
افراد تحت دیالیز، در معرض ابتلا به بیماری های دیگری مثل آمیلوئیدوز قرار دارند. اگر در طول مدت دیالیز این علائم ادامه دار بود، برای پیشگیری از بیماری های احتمالی، حتما به پزشک اطلاع دهید.
ساختار دستگاه دیالیز
- نمایشگر
- دستبند فشار خون
- ماژول گردش خون
- محل اتصال اسید دیالیز
- ترمز
- پایه IV
- شاخص وضعیت
- جدا کننده ی لوله های مخالف دیالیز
- سرنگ
- لوله خرطومی
- فیلتر DIASAFE
- پریز اتصال برق
- اخطار دهنده ها (مثل جریان خون، دما، فشارخون و…)
- سنسورها
- سوپاپ ها
- صافی
- زه کشی
- رابط ضدعفونی کننده
- رابط آب
- گزینه CDS
- قلاب اتصال کننده ی خطوط دیالیز
- باتری های داخلی
دیالیز با دستگاه دیالیز چگونه انجام می گیرد؟
در ابتدا پزشک، روی دست فیستول ایجاد می کند. فیستول با متصل کردن یک سیاهرگ و یک سرخرگ از طریق شکاف روی پوست ایجاد می شود. سپس یک سوزن به پشت سیاهرگ و یک سوزن به پشت سرخرگ در نزدیکی فیستول قرار داده می شود. این سوزن ها به دستگاه دیالیز متصل می شود. با وارد شدن خون به فیلتر، دیالیز خون شروع می شود. در این مسیر هپارین به خون تزریق می شود تا از لخته شدن خون جلوگیری شود.
محفظه ی دیالیزور مانند کلیه ی انسان، پس از تصفیه کردن خون، آن را به بدن وارد می کند.
تعمیرات تجهیزات پزشکی و دستگاه دیالیز
آینده ی شغلی تعمیرات تجهیزات پزشکی با توجه به نیاز همه روزه ی افراد به تجهیزات پزشکی، از رونق و فعالیت خوبی برخوردار است.
دستگاه دیالیز از جمله تجهیزات پزشکی پرکاربردی است که در صورت خرابی نیاز به تعمیر دارد.
افراد متخصص در حوزه ی مهندسی پزشکی، وظیفه ی تعمیرات و عیب یابی این تجهیزات را دارند.
بازار کار تعمیرات تجهیزات پزشکی به طور روز افزونی در حال پیشرفت است. و این مسئله ارتباط مستقیمی با سلامت و حفظ جان افراد دارد.
مرکز علمی آموزشی و پژوهشی ایرانیان ملل با برگزاری کلاس ها و دوره های مهندسی پزشکی، برای علاقه مندان فرصت اشتغال در این حوزه فراهم کرده است.
برای اطلاع از شرایط و نحوه ی ثبت نام در دوره های مهندسی پزشکی، به سایت مرکز علمی آموزشی و پژوهشی ایرانیان ملل مراجعه فرمایید.
