سی تی اسکن (CT scan)

سی تی اسکن

سی تی اسکن (CT scan) چیست؟

سی ‌تی اسکن مخفف عبارت Computerized Tomography است که در فارسی به توموگرافی کامپیوتری تعبیر شده است و در اصطلاح به آن سی تی اسکن می گویند. سی تی اسکن روش تصویربرداری است که در آن مشکلات مختلف بدن تشخیص داده می شود.

تصویربرداری سی تی اسکن شامل تمام نقاط بدن می شود.

این دستگاه در پیشرفت علم پزشکی بسیار موثر بوده است چرا که امکان تصویربرداری مقطعی دقیق و با با جزئیاتی از بافت ‌ها، رگ‌ ها و استخوان‌ های انسان را فراهم کرده است. در این حالت طیف وسیعی از بیماری ها قابل تشخیص است.

آنچه در ادامه ی این مقاله می خوانید:

  • کاربرد سی تی اسکن
  • سی تی اسکن چگونه انجام می شود؟
  • انواع سی تی اسکن
  • انجام سی تی اسکن برای خانم های باردار و یا شیرده
  • مراحل و اقدامات قبل از انجام سی تی اسکن
  • اقدامات بعد از انجام سی تی اسکن
  • مزایای سی تی اسکن
  • معایب سی تی اسکن
  • هزینه ی انجام سی تی اسکن
  • اجزای دستگاه سی تی اسکن
  • تفاوت بین سی تی اسکن و ام آر آی
  • نگهداری و تعمیر دستگاه سی تی اسکن

برای مطالعه ی سایر مقالات در رابطه با ابزار و تجهیزات پزشکی، می توانید به سایت ما مراجعه نمایید.

مرکز علمی آموزشی و پژوهشی ایرانیان ملل، بزرگ ترین برگذار کننده ی دوره های آموزشی سلامت در ایران است که با شرکت در این دوره ها می توانید به راحتی در مسیر شغلی مورد علاقه ی خود وارد شوید.

تیم مجموعه ی ما، از مرحله ی ثبت نام تا شروع به کار با شما عزیزان همراه است، برای اطلاع از شرایط ثبت نام، اینجا کلیک کنید.

قابل توجه کارجویان و علاقه مندان به فعالیت در حوزه ی سلامت، مدارک و گواهینامه های مرکز علمی ایرانیان ملل قابلیت های متعددی دارند. برخی از مهم ترین قابلیت های آن:

  • قابلیت استعلام از وزارت بهداشت
  • قابلیت ترجمه
  • مهر هولوگرام

کاربرد سی تی اسکن

سی تی اسکن از جمله پرکاربرد ترین دستگاه ها و تجهیزات پزشکی است که کاربرد گسترده ای در تشخیص بیماری ها دارد.

  • تشخیص سرطان ریه
  • تشخیص بیماری بینابینی ریه
  • مشخص کردن محل تومورها
  • تشخیص بیماری سل
  • تشخیص آسیب به ستون فقرات
  • بررسی تغییرات ستون فقرات
  • تعیین محل شکستگی جمجمه و آسیب های مغزی
  • تشخیص لخته شدن خون پس ‌از علائم سکته ی مغزی
  • تشخیص تنگی کانال نخاعی
  • تشخیص شکستگی مهره ها
  • تشخیص بیماری دژنراتیو مانند آرتریت
  • تشخیص خونریزی های داخلی
  • کمک به روش های درمانی نظیر جراحی، بیوپسی و پرتودرمانی
  • نظارت و کنترل برخی درمان‌ ها مانند شیمی درمانی در سرطان

سی تی اسکن چگونه انجام می شود؟

بعد از پوشیدن گان و نوشیدن یا تزریق ماده ی مخصوص سی تی اسکن، فرد باید روی تخت سی تی اسکن دراز بکشد، و تخت به آرامی وارد تونلی که دستگاه تصویربرداری در آن قرار دارد، می شود. سپس این دستگاه در اطراف فرد، شروع به چرخیدن می کند. در این حالت اشعه ی ایکس بر بدن فرد تابانده می شود. پروسه ی تصویربرداری، بین 10 الی 30 دقیقه به زمان احتیاج دارد.

پس از پایان سی تی اسکن فرد می تواند از روی تخت بلند شود.

معمولا نتایج فوری آماده نمی ‌شوند، 1 تا 3 روز پس از انجام سی تی اسکن، نتیجه ی آزمایش مشخص می شود.

در نظر داشته باشید که علائمی مثل سردرد، تهوع، سرگیجه و یا خستگی ناشی از دراز کشیدن طولانی مدت، امری طبیعی است.

انواع سی تی اسکن

سی تی اسکن انواع مختلفی دارد و برای قسمت های مختلفی از بدن استفاده می شود، برخی از رایج ترین انواع آن عبارتند از:

  • سی تی اسکن شکم
  • سی تی اسکن از قفسه ی سینه
  • سی تی اسکن استخوان
  • سی تی اسکن ستون فقرات
  • سی تی اسکن سر
  • سی تی اسکن روده
  • سی تی اسکن ریه
  • سی تی اسکن کمر
  • سی تی اسکن قلب
  • سی تی اسکن پا
  • سی تی اسکن کلیه
  • سی تی اسکن پانکراس
  • سی تی اسکن اسپیرال
مقاله مرتبط   داروهای بعد از کاشت مو

انجام سی تی اسکن برای خانم های باردار و یا شیرده

خانم های باردار قبل از انجام سی تی اسکن، باید موضوع را به پزشک متخصص خود اطلاع دهند. و خانم های شیرده تا 24 ساعت پس از سی تی اسکن، از شیردادن به فرزند خود، خودداری کنند.

البته برخی محققان معتقدند که میزان اشعه ی استفاده شده در سی تی اسکن به اندازه ای نیست که باعث آسیب شود اما شرط احتیاط آن است که قبل از هر اقدامی به پزشک خود، موضوع بارداری و شیردهی را  اطلاع دهید.

مراحل و اقدامات قبل از انجام سی تی اسکن

  • بهتر است قبل از سی تی اسکن، به مدت 6 ساعت ناشتا باشید.
  • در برخی از انواع سی تی اسکن فرد باید ماده ی کنتراست را بنوشد. نوشیدن این ماده به بهتر دیده شدن اندام های داخلی و رگ های خونی کمک می کند.
  • قبل از انجام سی تی اسکن باید تمامی زیورآلات خود را دربیاورید و هیچ شی فلزی حتی دکمه ی لباس همراه شما نباشد.
  • برخی موارد ممکن است پزشک از شما بخواهد تا لباس خود را به گان تغییر دهید.
  • در صورت هرگونه حساسیت، آلرژی و یا مواردی مثل بارداری، شیردهی، مشکلات قلبی، مشکلات تنفسی و… حتما قبل از انجام سی تی اسکن به پزشک خود اطلاع دهید.

اقدامات بعد از انجام سی تی اسکن

  • معمولا مراقبت خاصی بعد از انجام سی تی اسکن وجود ندارد مگر این که پزشک متخصص، با توجه به وضعیت خاص شما نکاتی را توصیه کند.
  • در صورتی که افراد به ماده ی حاحب حساسیت داشته باشند ممکن است بعد از انجام سی تی اسکن، دچار عوارض کوتاه مدتی مثل خارش، تورم، کهیر پوستی، مشکلات تنفسی و… شوند.
  • بهتر است بعد از انجام سی تی اسکن، مایعات زیادی مصرف کنید تا این مایعات به کلیه های شما کمک کند که ماده ی وارد شده به بدن (ماده ی حاحب) سریعتر دفع و خارج شود.
  • در صورت مشاهده ی هر گونه قرمزی و یا زخم و تورم (فراتر از حد معمولی) فورا به پزشک خود اطلاع دهید تا دچار عفونت و بیماری های دیگری نشویید.

مزایای سی تی اسکن

  • روشی سریع
  • تشخیص بسیاری از بیماری ها
  • بدون درد
  • عدم آسیب به بدن
  • تصویربرداری سه بعدی
  • تصویربرداری دقیق
  • ایمن (تابش اشعه بسیار کم است)
  • پرتودرمانی برای سرطان مغز

معایب سی تی اسکن

  • قرارگرفتن در معرض اشعه: طی انجام سی تی اسکن، فرد در معرض پرتوهای یونیزه کننده قرار می گیرد.
  • آسیب به نوزادان متولد نشده: برای رعایت احتیاط، پزشک توصیه می کند که جنین در معرض اشعه ی سی تی اسکن قرار نگیرد.
  • حساسیت به ماده ی حاجب: در برخی موارد نادر، بدن افراد به ماده ی حاجب، ممکن است حساسیت نشان دهد.

سی تی اسکن مزایای فراوانی دارد به همین جهت از خطرات و عوارض اندک آن می توان چشم پوشی کرد.

هزینه ی انجام سی تی اسکن

هزینه ی سی تی اسکن به عوامل مختلفی بستگی دارد. عواملی مثل:

  • محل زندگی
  • بیمه ی سلامت شما
  • بستری یا سرپایی بودن سی تی اسکن
  • سی تی اسکن با کنتراست یا بدون کنتراست
  • عضو و اندام مورد اسکن

اجزای دستگاه سی تی اسکن

اجزای اصلی دستگاه سی تی اسکن:

  • گنتری: اصلی ترین و مهم ترین بخش دستگاه سی تی اسکن، گنتری است. گنتری به دو بخش دوار و ثابت تقسیم می‌ شود.
  • کنسول گنتری: کنسول گنتری یا کنسول کاربری وظیفه ی کنترل کل سیستم سی تی اسکن و پردازش اطلاعات وارد شده از واحد دریافت را برعهده دارد.
  • ژنراتور ولتاژ بالا: ژنراتور ولتاژ بالا در این دستگاه به صورت برق شهر با دامنه ی 220 ولت به صورت تک فاز یا سه فاز می باشد. ژنراتور وظیفه ی تامین ولتاژ مورد نیاز، برقراری جریان در فیلامان و برقراری اختلاف پتانسیل را دارد.
  • تخت بیمار: این تخت، حالت متحرک دارد و وظیفه ی حرکت دادن بیمار در زمان اسکن را برعهده دارد. این حرکت در 4 مسیر انجام می‌ شود: حرکت به سمت گنتری، دور شدن از بخش گنتری، حرکت به سمت بالا و حرکت به سمت پایین.
مقاله مرتبط   وظایف تکنسین کاشت مو چیست؟

دستگاه های سی تی اسکن امروزی، به سه روش کار اسکن را می توانند انجام دهند.

  1. پایلوت اسکن (Pilot Scan): در این نوع اسکن، گنتری دوران نمی کند، مجموعه تیوب و… در یک زاویه به طور ثابت قرار می گیرد و تنها تخت حرکت می کند.
  2. اسکن محوری (Axial Scan): در اسکن محوری، تخت حرکتی نمی کند و گنتری به دور ناحیه ی مورد نظر یک دوران کامل دارد.
  3. اسکن مارپیچی (Helical Scan): در اسکن مارپیچی، تخت و گنتری به طور همزمان در اسکن حرکت می کنند تا مجموعه ی تیوب و… به صورت مارپیچی دور بیمار بچرخد.

به طور کلی دستگاه سی تی اسکن در 4 مرحله اسکن می کند:

  1. دریافت داده ها
  2. پردازش داده ها
  3. نمایش تصاویر
  4. ذخیره سازی اطلاعات

تفاوت بین سی تی اسکن و ام آر آی

سی تی اسکن و ام آر آی هر دو دستگاه های تصویربرداری هستند که  برای مشاهده و بررسی داخل بدن کاربرد دارند.

به طور کلی تفاوت سی تی اسکن و ام آر آی، به بررسی نوع بافت بستگی دارد، سی تی اسکن به ناهنجاری‌ های استخوانی و ام آر آی به ناهنجاری ‌های بافت های نرم مربوط می شود.

برای اطلاعات بیشتر در رابطه با تفاوت های دیگر سی تی اسکن و ام آر آی، به قسمت مقالات سایت مرکز علمی ایرانیان ملل، مقاله ی ام آر آی (MRI)، مراجعه نمایید.

نگهداری و تعمیر دستگاه سی تی اسکن

شایع ‌ترین خرابی ‌های سی ‌تی اسکن، مربوط به قسمت های:

  • خرابی تیوب اشعه ی ایکس
  • خرابی اینورتر
  • خرابی دتکتور
  • خرابی واحد پردازش‌‌ کننده ی نهایی تصویر

امروزه با توجه به تحریم و تغییرات زیاد بازار جهانی ارز، در صورت خرابی تجهیزات پزشکی، اکثریت افراد به جای جایگزین کردن وسیله ی جدید، به تعمیر تمایل دارند.

هر چند تعمیر تجهیزات پزشکی نیز هزینه بر است اما نسبت به خرید مجدد یک دستگاه، بسیار مقرون به صرفه تر است. این امر موجب پررونق تر شدن بازار کار مهندسی پزشکی شده است.

همانطور که اشاره کردیم تعمیرات و عیب یابی تجهیزات پزشکی، یکی از پردرآمد ترین مشاغل است. این کار مهم و ضروری، برعهده ی متخصصان و فارغ التحصیلان رشته ی مهندسی پزشکی است.

علاقه مندان می توانند برای ورود به بازار کار این حرفه، در دوره های مهندسی پزشکی مرکز علمی ایرانیان ملل ثبت نام کنند و با اخذ مدرک، به صورت توانمند در این عرصه قدم بگذارند.

دوره های مهندسی پزشکی مرکز ایرانیان ملل تنوع زیادی دارد. این دوره ها شامل موارد زیر می شود:

  • کارگاه الکترونیک و کار با مدار
  • تجهیزات دندانپزشکی
  • تجهیزات تصویر برداری
  • تجهیزات اتاق عمل ( جنرال)

برای اطلاع از شرایط ثبت نام، به سایت مرکز ایرانیان ملل مراجعه فرمایید.

به این post امتیاز دهید
نوشته قبلی

سی آرم (C-Arm)

نوشته بعدی

نوار قلب (ECG یا EKG)

Subscribe
Notify of
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
مشاهده همه نظرات
ورود

هنوز حساب کاربری ندارید؟

ایجاد حساب کاربری
مشاوره رایگان همه دوره ها